Leszek Miller powiedział słynne zdanie: „Nie ważne jak zaczynasz, ważne jak kończysz”. Różnie nam się te słowa kojarzą, jednak zaskakująco dobrze pasują do środowiska biznesu. Niestety.
Początek współpracy przeważnie jest przyjemny i intrygujący. Poznajemy się, opowiadamy ciekawe historie, mówimy o oczekiwaniach, biznesowych marzeniach. W wielu przypadkach wydaje nam się, że spotkania biegną w dobrej atmosferze i odpowiadamy swoim potrzebom. Wchodzimy w etap konkretów, czyli wysyłana jest oferta. I tutaj już bez ozdobników, kawy z ciastkiem jasno widzimy na co się decydujemy.
Jeśli decyzja jest pozytywna i zamierzamy pracować, to jest kontakt, ustalanie terminów, planów. I tak się dzieje do momentu, gdy coś przestanie się spinać, coś przestaje nam pasować. I zaczyna być dziwnie…
Oczywiście bywa też tak, że od początku do ostatniego elementu projektu wszystko jest OK i kończymy współpracę tak samo dobrze jak się zaczęła. Jednak w wielu przypadkach koniec przychodzi wcześniej i jest średnio profesjonalny…
Koniec może pojawić się już po pierwszej rozmowie. Ty oczekujesz telefonu, maila, a jest cisza. Dzwonisz, a nikt nie odbiera. Wiesz, co to znaczy. I nie jest przykre samo „nie”, przykry jest sposób komunikacji. Brak kontaktu to też komunikat, tylko wskazujący na bardzo nieprofesjonalną drogę komunikacji.
Dlaczego nie dostajemy komunikatu NIE? Bo większość z nas ma bardzo duży problem z komunikacją negatywną. Nie informujemy potencjalnych kandydatów do pracy, że rekrutacja dla nich się kończy, nie informujemy oferentów, że ich oferta nam się nie podoba. Czasami nawet usługodawca nie mówi, że nie zrobi i udaje, że „coś z tego będzie” czekając, aż to klient się wycofa.
Doświadczałam tych trudnych sytuacji w obu rolach – osoby odmawiającej i tej, która nie doczekała się informacji.
Dlaczego, gdy mam powiedzieć „NIE” czuję się z tym niekomfortowo? Jest tu kilka mechanizmów.
Po pierwsze nie czujemy się komfortowo odmawiając, choć wiele sytuacji jak rekrutacja, ofertowanie, prośby to momenty, gdy każda ze stron ma prawo powiedzieć NIE i jest to naturalna konsekwencja sytuacji. Odmowa jest naturalną konsekwencją wyboru, tak samo jak akceptacja. Nie czujemy się komfortowo, bo nie jesteśmy asertywni. Jeśli nauczyliśmy się zawsze zgadzać, być uległym i spełniać oczekiwania innych, to ciężko nam odmówić.
Dobra wiadomość jest taka, że asertywności możemy się nauczyć😊
Po drugie mamy problem z odmawianiem, bo często nie do końca wiemy czego chcemy merytorycznie, jakie są kryteria i w procesie decyzyjnym nie wiemy co nas czeka po odmowie. Niepewność decyzyjna nie pozwala na jasne określenie czy jesteśmy na NIE czy na TAK. Zapominamy, że osoba czekająca na informację, nie wie co siedzi w głowie decydenta i na jakim etapie jest proces decyzyjny. A wystarczy krótka informacja, ze proces trwa i kiedy przewidujemy jego zakończenie.
Po trzecie, związane z poprzednimi – my się boimy odmowy, bo boimy się reakcji drugiej strony. Mogą pojawić się emocje, z którymi sobie nie poradzimy (złość, smutek). Mogą pojawić się pytania, na które nie znamy odpowiedzi. I co możemy z takim lękiem zrobić? Przede wszystkim przygotować się do takiej rozmowy. Bo zdecydowanie ta rozmowa będzie ważna dla odbiorcy. Przygotowanie się polega na wejściu w buty osoby „odrzuconej” i przegotowanie odpowiedzi na potencjalne pytania. Ważne jest zastanowienie się jak ta osoba może zareagować co ja z tym zrobię. Jak się zachowam w sytuacji agresji czy płaczu. Taka rozmowa niekoniecznie będzie łatwa, jednak dobrze przygotowana będzie profesjonalnym zakończeniem wspólnej interakcji. Bez względu na to, jak długa ta współpraca trwała.
Nie unikajmy odmowy wprost, tylko dlatego, że jest to trudne. To jedna z tych sytuacji, które warto ćwiczyć, bo każdemu z nas taka umiejętność się przyda. A dobre zakończenie jest gwarantem, że potencjalnie kolejny raz możemy współpracować😊 Zdecydowanie warto!
Cytat z początku nie jest kompletny, przynajmniej biznesowo. Tak samo ważny jest dobry początek, jak i dobry koniec. Każda współpraca i relacja zostawia w nas wspomnienia. Jeśli są dobre to jest nam przyjemniej😊
